Powstanie nowy sektor w sanockim skansenie. Historia karpackiego leśnictwa i dawnych zawodów leśnych

SANOK. Do idei utworzenia osobnej ekspozycji poświęconej historii karpackiego leśnictwa powrócono podczas spotkania, które odbyło się w czwartek 19 lutego w Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku. Dyskutowano nad koncepcją stworzenia nowego sektora prezentującego leśną architekturę oraz historyczne narzędzia używane niegdyś w gospodarce leśnej.

fot. Grzegorz Izdebski

Na zaproszenie dyrektora Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku, Marcina Krowiaka, w rozmowach udział wzięli przedstawiciele Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Krośnie oraz okolicznych nadleśnictw, a także członkowie zespołu ds. leśnego dziedzictwa kulturowego powołanego przez dyrektora RDLP w Krośnie, Mariana Pigana.

– Pomysł utworzenia leśnej ekspozycji na terenie skansenu zrodził się już ponad 20 lat temu, wracamy do niego, mając świadomość, że może to być ostatni moment na zachowanie odchodzących w niebyt obiektów kubaturowych i artefaktów z historii leśnictwa – podkreślił na wstępie dyrektor Marcin Krowiak.

Drewniane biuro nadleśnictwa i dawne narzędzia

W trakcie dyskusji pojawiło się kilka koncepcji zagospodarowania nowego sektora. Jedna z nich zakłada przeniesienie do skansenu lub rekonstrukcję drewnianego budynku biura nadleśnictwa, wznoszonego w latach 50. XX wieku według projektu z 1938 roku, realizowanego w kilkunastu jednostkach na Podkarpaciu.

Taki obiekt mógłby stać się miejscem prezentacji archiwaliów, elementów dawnego wyposażenia biurowego, kolekcji leśnych oznak oraz wydawnictw. W typowym drewnianym budynku gospodarczym znalazłaby się natomiast ekspozycja narzędzi szkółkarskich, historycznych środków zrywkowych czy elementów wyposażenia dawnych parków konnych.

Przedstawiciele nadleśnictw zadeklarowali również możliwość przekazania obiektów, które dziś nie są już wykorzystywane w bieżącej gospodarce leśnej, a mogłyby zostać przeniesione na teren skansenu.

fot. Grzegorz Izdebski

Koliba, klauza i „czarne zawody”

Po części kameralnej uczestnicy udali się w teren – na obszar proponowanego sektora. Konfiguracja zbocza daje szerokie możliwości aranżacyjne. Wśród propozycji znalazła się rekonstrukcja ciągu ryzowego oraz klauzy piętrzącej wodę strumienia.

Dużą aprobatę zyskał pomysł odtworzenia koliby karpackiej – sezonowej chaty drwali – wraz z ekspozycją historycznych narzędzi. Rozważano także prezentację tzw. „czarnych zawodów”, takich jak dziegciarstwo, maziarstwo czy wypał węgla drzewnego.

Skansen posiada już retortę oraz kadź potażarską, które mogłyby stać się zalążkiem tej części ekspozycji.

Ustalono, że w najbliższych tygodniach pracownicy skansenu przeprowadzą lustrację obiektów możliwych do przeniesienia. Przygotowana zostanie również wstępna koncepcja rozmieszczenia budynków oraz przyszłej trasy zwiedzania.

fot. Grzegorz Izdebski

Jeśli projekt doczeka się realizacji, sanocki skansen może wzbogacić się o unikatową w skali regionu przestrzeń, przypominającą o historii karpackiego leśnictwa i zawodach, które przez dziesięciolecia kształtowały krajobraz oraz tożsamość Bieszczadów.

fot. RDLP Krosno