REKLAMA
REKLAMA

ADWOKAT RADZI: Szkoda powstała w wyniku dziurawej nawierzchni drogowej – możliwość uzyskania odszkodowania

Niskie temperatury w okresie zimowym przyczyniają się do dewastacji nawierzchni dróg publicznych. Sytuacja ta skutkować może uszkodzeniami samochodów poruszającymi się po zniszczonej nawierzchni. Osoba, która poniosła szkodę w wyniku drogi znajdującej się w złym stanie technicznym może ubiegać się o odszkodowanie.

1. Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych organ administracji rządowej lub jednostki samorządu terytorialnego, do którego właściwości należą sprawy z zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg, jest zarządcą drogi. Zarządcami dróg, z zastrzeżeniem ust. 3, 5 i 8, są dla dróg:
1) krajowych – Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad;
2) wojewódzkich – zarząd województwa;
3) powiatowych – zarząd powiatu;
4) gminnych – wójt (burmistrz, prezydent miasta).
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad jest zarządcą autostrady wybudowanej na zasadach określonych w ustawie do czasu przekazania jej w drodze porozumienia spółce, z którą zawarto umowę o budowę i eksploatację albo wyłącznie eksploatację autostrady. Spółka pełni funkcję zarządcy autostrady płatnej na warunkach określonych w umowie o budowę i eksploatację albo wyłącznie eksploatację autostrady. Zarządzanie drogami publicznymi może być przekazywane między zarządcami w trybie porozumienia, regulującego w szczególności wzajemne rozliczenia finansowe. Orzecznictwo wskazuje, że w świetle obowiązującego porządku prawnego i zasad współżycia społecznego nie jest do przyjęcia sytuacja, w której faktycznie istniejąca droga „nie istniałaby” w sensie prawnym lub była „niczyja” i w której każdy, kto z niej korzysta, miałby wobec tego czynić to na własne ryzyko (wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 19 kwietnia 1972 r., II CR 83/72).

2. Powołana ustawa oraz przepisy wykonawcze ustalają również parametry techniczne i eksploatacyjne poszczególnych kategorii dróg, których wypełnienie wiąże zarządców dróg publicznych. Zapewnienie technicznych parametrów eksploatacyjnych jest powinnością zarządcy drogi. Jak czytamy w ustawie utrzymanie drogi jest zespołem czynności składających się na zarząd drogą, a obejmujących wykonywanie robót konserwacyjnych, porządkowych i innych zmierzających do zwiększenia bezpieczeństwa i wygody ruchu, w tym także odśnieżanie i zwalczania śliskości zimowej (art. 4 pkt 20). Art. 20 ustawy następuje sprecyzowanie jakie obowiązki ciążą na zarządcy drogi, i jest to m.in. utrzymanie nawierzchni drogi, chodników, drogowych obiektów inżynierskich, urządzeń zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych z drogą. Orzecznictwo sądów powszechnych traktuje obowiązki zarządców dróg szeroko, i tak np. czytamy w wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 22 kwietnia 2010 r. (I ACa 21/2010), iż decyzja o remoncie drogi należy do kompetencji zarządcy. Doprowadzenie przez zarządcę do sytuacji, gdy droga lub obiekt budowlany z powodu złego stanu zostaje zamknięta, jak również niepodjęcie prac remontowych mających na celu przywrócenie mostu do użytkowania uzasadnia odpowiedzialność organu z art. 416 Kodeksu cywilnego (osoba prawna jest obowiązana do naprawienia szkody wyrządzonej z winy jej organu).

3. Jedna z najbardziej podstawowych reguł rządzących prawem cywilnym została wyrażona w art. 415 Kodeksu cywilnego: „Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia”. Zdarzeniem sprawczym, w rozumieniu art. 415 KC, może być działanie, ale również zaniechanie. To ostatnie może być uznane za „czyn” w sytuacji, gdy związane jest z ciążącym na sprawcy obowiązkiem czynnego działania, przy jednoczesnym niewykonaniu tego obowiązku. Pojęcie „czyn” może być zastosowane zarówno w odniesieniu do osoby fizycznej, jak i prawnej w imieniu której działa jej organ. Istotnym jest by pamiętać, że za działanie organu osoby prawnej odpowiada osoba prawna. Natomiast z art. 417 Art. 417. 
§ 1. 
§ 1 wynika, iż za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa.

4. Podstawę prawną odpowiedzialności za doznane przez użytkowników dróg publicznych szkody na osobie i na mieniu, spowodowane na skutek nienależytego utrzymania stanu technicznego dróg, stanowią przepisy art. 417 i następne Kodeksu cywilnego. Jeżeli zarządcy drogi stawia się zarzut niedbalstwa w utrzymaniu drogi publicznej w należytym stanie, to dla przyjęcia jego odpowiedzialności z tego tytułu na podstawie art. 417 KC konieczne jest ustalenie, jakich obowiązków spoczywających na nim z mocy ustawy i innych przepisów nie dopełnił (wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 26 marca 1998 r., I ACa 66/98).

Skuteczne kierowanie powództwa odszkodowawczego wobec zarządcy drogi publicznej wymaga łącznego ziszczenia się przesłanek:
– powstania szkody, w tym przypadku majątkowej: uszkodzenia pojazdu, poniesienia kosztów wynajęcia pojazdu zastępczego, lawety, etc.;
– zaistnienia działania lub zaniechania zarządcy drogi, sprzecznego z przepisami prawa nakazującym utrzymanie drogi publicznej,
– zaistnienia związku przyczynowego pomiędzy wymienionymi powyżej przesłankami (np. istnienie ubytku w nawierzchni drogowej, do usunięcia lub zabezpieczenia której był zobowiązany zarządca drogi, a jego zaniechanie spowodowało uszkodzenie pojazdu).

5. W sytuacji powstania szkody na drodze publicznej należy w pierwszej kolejności ustalić zarządcę drogi wobec którego zamierzamy kierować roszczenie odszkodowawcze. Żądając odszkodowania za poniesione szkody powstałe w wyniku zaniechania zarządcy drogi stosownym będzie wezwanie go do dobrowolnej zapłaty za powstałą szkodę. W przypadku odmowy wypłaty odszkodowania sprawę można skierować do sądu powszechnego.

Ciężar udowodnienia okoliczności zaniechania lub niedopełnienia obowiązków przez zarządcę drogi spoczywa, zgodnie z art. 6 Kodeksu cywilnego, na poszkodowanym, który żąda odszkodowania. Twierdzenia zawarte w pozwie winny być poparte dowodami. Zgodnie z art. 227 Kodeksu postępowania cywilnego przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie. Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału (233. § 1 KPC). W przypadku powstania szkody drogowej dowodami mogą być m.in. zeznania świadków, zdjęcia i filmy obrazujące szkodę i źle utrzymaną nawierzchnie, notatka policji z miejsca zdarzenia. Jako dowód służyć może również ekspertyza sporządzona przez rzeczoznawcę, a także faktury dokumentujące zakupione części pojazdu i usługi, dzięki którym samochód został naprawiony.

dr Paweł Bała, adwokat

28-01-2013

Udostępnij ten artykuł znajomym:



Dodaj komentarz

Zaloguj się a:

  • Twój komentarz zostanie wyróżniony,
  • otrzymasz punkty, które będziesz mógł wymienić na nagrody,
  • czytelnicy będa mogli oceniać Twoją wypowiedź (łapki),
lub dodaj zwykły komentarz, który zostanie wyświetlany na końcu strony, bez możliwosci głosowania oraz pisania odpowiedzi.
Dodając komentarz akceptujesz postanowienia regulaminu.

Pokaż więcej komentarzy (0)